Silvania na een jaar MFK: van minister naar stemmenmagneet in de oppositie van zijn eigen partij
WILLEMSTAD – Een jaar na de historische verkiezingsoverwinning van de MFK is Javier Silvania geen minister meer, maar nog altijd de grootste stemmenmagneet van de partij. In de praktijk speelt hij inmiddels tweede viool, en de vraag is hoeveel politieke macht hij nog kan ontlenen aan zijn persoonlijke mandaat.
De MFK kan moeilijk om hem heen, gezien zijn brede steun onder kiezers, maar binnen de partij ligt de regie elders. Tegelijk laat Silvania zelf geen twijfel bestaan over zijn ambitie om terug te keren in het kabinet – en ook onder de bevolking klinkt die wens luid door.
Die ambitie is nauw verbonden met het dossier dat zijn politieke loopbaan het afgelopen jaar bepaalde: de Belastingdienst. Silvania stelt dat Curaçao in wezen een rijk land is, maar dat de overheid structureel inkomsten laat liggen door gebrekkige belastinginning.
Volgens hem hoeft het land niet telkens bij Nederland aan te kloppen voor financiële steun, mits de overheid erin slaagt de bestaande belastinginkomsten daadwerkelijk te innen. Juist dat uitgangspunt vormde zijn belangrijkste drijfveer om de Belastingdienst aan te pakken en hervormen.
Stemmenkampioen
Silvania was met ruim achttienduizend stemmen de absolute stemmenkampioen van de verkiezingen en daarmee een van de architecten van de absolute meerderheid van de MFK. Die electorale kracht werkt nog altijd door. Op straat wordt hij nog steeds aangesproken als “minister” en volgens hem blijft de steun onder de bevolking onverminderd groot. Mensen blijven hem benaderen met problemen en verzoeken, en spreken de wens uit dat hij terugkeert in het kabinet.
Tegelijk kiest Silvania voor loyaliteit aan de partij en de politieke leiding. Hij benadrukt het belang van eenheid en zegt geen eigen partij te willen beginnen. Maar onder die loyaliteit ligt een spanningsveld: een politicus met een uitzonderlijk persoonlijk mandaat die zich moet verhouden tot een partijstructuur waarin de macht formeel elders ligt. Die spanning werd het afgelopen jaar zichtbaar, onder meer doordat zijn populariteit intern tot wrijving leidde. Hij spreekt zelf over jaloezie na zijn onverwacht grote verkiezingsscore.
Luister hier naar het gesprek met Javier Silvania
Belastingdienst
Die politieke dynamiek kan niet los worden gezien van het dossier dat uiteindelijk zijn ministerschap kostte: de Belastingdienst. In het interview schetst Silvania een beeld van een organisatie waarin jarenlang structurele tekortkomingen en onregelmatigheden bestonden.
Zo stelt hij dat belastingaanslagen in het verleden simpelweg niet of te laat werden opgelegd, waardoor inkomsten voor de overheid uitbleven. Volgens hem is dat een van de kernredenen waarom de schatkist leeg bleef.
Daarnaast beschrijft hij een praktijk waarin belastingplichtigen in sommige gevallen uitzonderlijk gunstig werden behandeld. Hij spreekt over situaties waarin belastingschulden konden verdwijnen of waarin zeer ruime betalingsregelingen werden getroffen, soms over tientallen jaren. Dat noemt hij “te gek voor woorden”.
Om die praktijken aan te pakken gaf hij opdracht aan de interne accountantsdienst om onderzoek te doen. Dat leidde tot meerdere rapporten waarin volgens hem wordt geconcludeerd dat de regels niet werden nageleefd en dat er structureel werd afgeweken van de wettelijke kaders. Ook zouden er meldingen zijn gedaan van ongebruikelijke transacties binnen de Belastingdienst, die nader worden onderzocht.
Invorderingsrichtlijnen
Een belangrijk element in zijn aanpak was het openbaar maken van invorderingsrichtlijnen. Daarmee moest een einde komen aan willekeur en voorkeursbehandeling. “Iedereen moet gelijk worden behandeld”, is de kern van zijn redenering. Door regels transparant te maken, zou het niet langer nodig moeten zijn om via persoonlijke contacten zaken te regelen.
Die hervormingspogingen stuitten volgens Silvania echter op weerstand – niet alleen binnen de Belastingdienst, maar ook politiek. Hij stelt dat hij uiteindelijk zonder steun kwam te staan, zelfs binnen zijn eigen partij. Volgens hem speelde mee dat de bestaande praktijk onder leiding van Alfonso Trona veel partijen bevoordeelde - inclusief zijn eigen partij, waardoor er weinig draagvlak was voor ingrijpende veranderingen.
Zijn vertrek als minister betekende formeel een stap terug, maar in zijn lezing had het dossier wel degelijk gevolgen: het leidde uiteindelijk tot het vertrek van de toenmalige ontvanger Trona. Dat ziet hij als een structurele verbetering voor het land. Tegelijk blijft een deel van de bevindingen uit de onderzoeken nog buiten de openbaarheid. Silvania zegt de huidige minister van Financiën te willen blijven bevragen over het publiceren van nog vier SOAB-rapporten, zodat het parlement en de samenleving volledig inzicht krijgen.
Vanuit zijn huidige rol als Statenlid positioneert hij zich nadrukkelijk op dat dossier. Hij zegt ministers te blijven confronteren met vragen en adviezen, maar erkent dat de uitvoering niet meer in zijn handen ligt. Daarmee ontstaat een bijzondere situatie: een voormalig minister die stelt diepgaande kennis te hebben van structurele problemen, maar nu afhankelijk is van anderen om die daadwerkelijk aan te pakken.
De deur open
Tegelijk laat Silvania de deur naar een terugkeer in het kabinet nadrukkelijk open. Als zich een kans voordoet, wil hij opnieuw minister worden. Die ambitie onderstreept dat zijn huidige positie geen eindpunt is, maar onderdeel van een bredere politieke rol.
Voor de MFK betekent dit dat de interne machtsverhoudingen ook na een jaar regeren nog in beweging zijn. De partij beschikt over een absolute meerderheid, maar wordt tegelijk geconfronteerd met de nasleep van interne conflicten en hervormingspogingen die tot op heden niet zijn afgerond.
De vraag voor de komende jaren is of de partij erin slaagt die spanningen te overbruggen en de aangekondigde hervormingen daadwerkelijk door te voeren. Eén ding is duidelijk: de grootste stemmenmagneet van de MFK blijft een bepalende factor – niet alleen politiek, maar ook in het debat over de integriteit en werking van de overheid.
